[ สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก องค์พระบิดาแห่งการแพทย์แผนปัจจุบันของไทย ]
.
พระองค์ทรงเป็นบุคคลสำคัญยิ่งที่ประชาชนชาวไทยและชาวต่างประเทศต้องน้อมรำลึกถึง เนื่องจากพระองค์ได้ทำคุณประโยชน์ให้แก่ชาติบ้านเมืองในฐานะที่ทรงเป็นผู้สนับสนุนและสนพระทัยในการศึกษาและวิจัยทางการแพทย์แผนปัจจุบัน จนพระเกียรติคุณของพระองค์ในด้านนี้ได้แผ่ไพศาลตลอดไปในนานาประเทศ ในปี พ.ศ. ๒๔๕๘ พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหมื่นไชยนาทนเรนทร และหม่อมเจ้าพูนศรีเกษม เกษมศรี ได้เชิญเสด็จสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมขุนสงขลานครินทร์มาทอดพระเนตรศิริราช เสด็จในกรมฯ นำเสด็จทอดพระเนตรโรงคนไข้ซึ่งเป็นเรือนไม้หลังคาจาก มีที่ไม่พอรับคนไข้ มีคนรออยู่ตามโคนต้นไม้ อุปกรณ์การรักษาพยาบาลขาดแคลน โรงเรียนแพทย์มีเครื่องมือในการเรียนไม่เพียงพอ แล้วกราบทูลให้สมเด็จเจ้าฟ้ากรมขุนสงขลานครินทร์ ทรงช่วยจัดการการศึกษาแพทย์ พระองค์ได้ทรงเข้าศึกษาวิชาเตรียมแพทย์ที่โรงเรียนแพทย์ของมหาวิทยาลัยฮาวาร์ด หลังจากทรงเรียนวิชาแพทย์ไปได้ครึ่งหนึ่งของหลักสูตรแล้ว ทรงเปลี่ยนไปเรียนวิชาสาธารณสุข ซึ่งจะทรงเรียนจบได้เร็วกว่าวิชาแพทย์ที่มีหลักสูตรนานกว่า ต่อมารัฐบาลไทยได้แต่งตั้งให้พระองค์ทรงเป็นผู้แทนเพื่อเจรจากับมูลนิธิรอกกีเฟลเลอร์ เกี่ยวกับการช่วยปรับปรุงโรงเรียนแพทย์ ทำให้ต้องเสด็จไปประชุมตามเมืองต่างๆ ในยุโรป ด้วยพระปรีชาสามารถและทรงเสียสละความสุขและพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์เพื่อร่วมมือกับมูลนิธินี้ พระองค์ก็ทรงชนะใจเจ้าหน้าที่ของมูลนิธิจนตกลงยินยอมให้ความช่วยเหลือการแพทย์ของเมืองไทย
.
เมื่อเสด็จกลับประเทศไทยแล้ว ทรงรับตำแหน่งอธิบดีกรมมหาวิทยาลัยตามพระราชประสงค์ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว แต่ก็ไม่ทรงทิ้งเจตนาเดิมเรื่องการปรับปรุงโรงเรียนแพทย์ เพื่อจะได้แพทย์ที่มีคุณภาพดี การทรงงานของพระองค์มีปัญหาบ้าง เนื่องจากที่พระองค์ไม่ใช่แพทย์และไม่มีความรู้ด้านแพทย์โดยตรง ก็ทรงแก้ปัญหานั้นด้วยการเสด็จไปเรียนวิชาแพทย์ด้วยพระองค์เอง เพื่อสร้างความเจริญให้แก่การแพทย์ของไทยตามที่ทรงตั้งปณิธานไว้ โดยทรงเสด็จไปศึกษาในคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮาวาร์ด สหรัฐอเมริกา เมื่อทรงจบการศึกษาพระองค์ทรงงานในฐานะแพทย์ประจำได้เพียง ๒๑ วัน ก็ทรงประชวร ภายหลังพระองค์เสด็จสวรรคต วงการแพทย์และผู้ที่สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณได้พร้อมใจกันเฉลิมพระเกียรติให้พระองค์เป็น "พระบิดาแห่งการแพทย์แผนปัจจุบัน” ของไทย
